Avtomobil sərgilərinin tarixi 1900-cü ilədək gedib çıxır. Bəzi mənbələr ilk avtoşounun 1900-cü ilin noyabr ayında Nyu-Yorkda keçirildiyini qeyd edir. Digər bir mənbə isə ilk avtomobil sərgisinin 1907-ci ildə Detroytda təşkil olunduğunu iddia edir. Azərbaycanda isə rəsmi avtomobil sərgilərinin tarixi 2004-cü ildən başlayır. İteca Caspian şirkətinin təşkil etdiyi sərgi...

Bu gün müasir jurnalistika çox dəyişib, çox inkişaf edib. Xəbər vermək, baş verən hadisələrdən insanları xəbərdar etmək böyük sürət alıb. Çünki həyatın özünün sürəti dəyişib. Dəyişən dünyamızda hadisələr o qədər tez cərəyan edir ki, onun sürətinə çatmaq üçün jurnalistika da faktlarla ayaqlaşmaq istəyir. Radio və televiziya bu baxımdan daha çevikdir.

2009-cu ilin “Uşaq ili” elan olunması körpələrə olan diqqəti xeyli artırdı. Uşaqlara qayğı və marağın səviyyəsi yüksəldildi. Əslində bu cür addımlar şərti xarakter daşıyır. Çünki gələcəyimizin gələcəyi olan uşaqlar həmişə göz önündədir, diqqət mərkəzindədir. Biz avtomobilçilər üçün isə 2009-cu ilin “Uşaq ili” olması onunla yadda qaldı ki, 2008-ci ildə baş verən

Əziz oxucu, bu da 2009-cu ilin sonu... Maraqlı hadisələrlə zəngin olan bu ili artıq geridə qoyuruq. Əlinizdə tutduğunuz “Avtomobil.az” 2009-cu ilin sonuncu buraxılışıdır. Ən son avtomobil xəbərlərini sizlərə çatdıran, maraqlı yazılar dərc edən, araşdırmalar aparan kollektivimiz bu dəfə də sizin görüşünüzə bir-birindən dəyərli məqalələrlə gəlib. Amma ilk öncə yola salmaqda olduğumuz 2009-cu ilin...

İnanın o qədər sevinirəm ki, Londonun havası Bakı üçün keçərli deyil. O qədər sevinirəm ki, Bakıya hər gün yağış yağmır. Bir gün paytaxta yağış yağdı, aləm bir-birinə dəydi... İlk növbədə tıxac... Yəqin siz də fikir vermisiniz. Eyni yolu, eyni zaman kəsiyində yağmurlu və yağmursuz havada keçdiyinizdə vaxt fərqi olur. Yağışlı havada avtomobillərin ümumi hərəkət sürəti aşağı düşür.

BMW konserninin Çinə 735 milyon dollarlıq sərmayə qoymaq fikri dünya avtomobil ictimaiyyətində çox maraqla qarşılandı. Alman şirkəti Çinin Brilliance China Automotive holdinqi ilə əməkdaşlıq edəcək və bu ölkənin şimal-şərqində yerləşən Şenyan şəhərində yeni zavod tikəcək. Bu, almanların Çindəki ikinci istehsal müəssisəsi olacaq.

“Busworld 2009” sərgisi ilə əlaqədar Belçikada keçirdiyim bir həftə hələ uzun müddət yaddaşımdan silinməyəcək. Brüsselin arxitektura binaları, şəhərin təmizliyi, yaşıllığı və gözəl qızları... Amma yenə də xüsusi bir məqamın üzərində dayanmaq istəyirəm. Yuxarıda fotodakı gördüyünüz yoldaş bir həftə bizim qrupun sürücüsü oldu.

Əslində mən Bakının ruhunu sevirəm. İnsanlarını, küçələrini, küləyini, dənizini, bulvarını, köhnə binalarını, daşlı yollarını... Amma bu gün paytaxtı sevənlərin ürəyi yaman doludur. Elə mənim kimi...  Göbələk kimi artan bir-birinə çox yaxın, həyəti və parkinqi olmayan göydələnlər, zövqsüz binalar Bakını tamam dəyişib.

Bu gün yollarımızın çoxu asfalt örtüklə döşənir və elə görünür ki, ofrouder almağa heç ehtiyac yoxdur... Amma xalqımızın ofrouderlərə olan sevgisi böyükdür, mətanətlidir və dəyişməzdir. Geridə qalan qlobal maliyyə böhranı da bizimkilərin bu istəklərinə təsir edə bilmədi.

Yay bitdi, o qədər də isti keçməyən yay fəsli artıq geridədir. Dəniz, qum, günəş, ov-balıq səyahətləri artıq xoş bir xatirədir. Əslində kollektiv olaraq yayın çox hissəsini Bakıda keçirdik. Xüsusən iyun, iyul, avqust aylarında paytaxtın boş yollarını çox sevirəm.

Babək prospekti ilə şəhərə doğru istiqamətlənmişdim. Prospektin sonunda, körpüyə yaxınlaşdıqda daim tıxac müşahidə olunur. Bu, həm ətrafda yerləşən biznes mərkəzlərin hesabına, həm də yolun daralmasına görə belə nəticələnir. Odur ki, hətta günün ən sakit vaxtlarında belə burada tıxac görüntüsü müşahidə edilir.

Bu il avtomobil sektorunun təmsilçiləri üçün heç də uğurlu başlamadı. Ötən ilin avqust ayından başlayan maliyyə böhranı bütün sahələrdə olduğu kimi, avtomobil bazarında da tüğyan elədi. Yanvar-fevral aylarında satışların kəskin aşağı düşməsi müşahidə olundu.

Qızmar və küləkli yay günlərini yaşayırıq... Kimisi ölkə daxilində istirahətdə, kimisi də Azərbaycan sərhədlərindən uzaqda məzuniyyətindən zövq alır. Avtomobillə səyahət edənlər bu zövqü ikiqat yaşayırlar, çünki “dəmir at”la istirahətə yollanmağın başqa bir sirri var...

Çox keçməz ki, Azərbaycanın yollarını Chrysler, Dodge və Jeep markalı avtomobillər bəzəyər. Buna ciddi bir səbəb var. Hyundai Avto Azərbaycan-ın da daxil olduğu NAB Şirkətlər Qrupu yeni bir layihəyə start verib. Şirkətlər qrupu məşhur Chrysler, Dodge və Jeep markalarının rəsmi nümayəndəliyini əldə edib.

Bayram günlərində çox vaxt belə bir informasiya kütləvi informasiya vasitələrinin əsas xəbəri olur: “Polis gücləndirilmiş iş rejimində işləyəcək!” İstər bizim üçün çox önəmli olan Novruz bayramı olsun, istər yeni ilin gəlişi, istərsə də sıradan bir bayram günü...

Tehran hava limanından şəhərə doğru istiqamətlənirik. Əlbəttə, minim üçün ən maraqlı məqamlar yollar, nəqliyyat və onun iştirakçılarıdır. Elə İranda olduğum bir həftə ərzində də nəqliyyatı müşahidə etməklə vaxtımı keçirdim. Öncələr İranda olmuş dostlarımın fikirlərini xatırladım: “İranda yollar şüşə kimidir”, - deyirdilər.

Əgər ötən ilin bu aylarını xatırlayırsınızsa, müzakirə mövzusu avtomobil bazarının artım dinamikası idi. 2-3 ay bundan öncə böhrandan danışırdıqsa, bu gün avtomobil bazarının ətalət rejimindən çıxıb irəliyə doğru ilk addımlarını müşahidə edirik. Əlbəttə bu çox sevindirici haldır.

Yazın gəlişi təbiəti oyatdığı kimi, dilerlərin fəaliyyətində də buzları əridib. Son 15 gün ərzində Azərbaycan avtomobil bazarında o qədər maraqlı, əhəmiyyətli və yaddaqalan hadisələr olub ki, iki həftəni tədbirləri izləməklə keçirmişik. Bu hadisələrin içində ən diqqətçəkəni BMW konserninin vitse-prezidenti Kay Zeqlerin ölkəmizə səfəri oldu.

Son dörd gün ərzində Azərbaycan ərazisində 1830 km məsafə qət etdim. Qarşıda bizi yay mövsümü gözləyir. Avto turizmin inkişaf perspektivlərini araşdırmaq baxımından bu səyahət lap yerinə düşdü. İlk olaraq Bakıdan cənuba yollandım. Bakı-Astara yolunu heç də pis adlandırmaq olmaz.

Azərbaycan bazarında təmsil olunan rəsmi dilerlərin sayının artması məni həmişə sevindirib. İstər keyfiyyəti ilə öyünən alman markası olsun, istər mühərrikin böyük həcmi ilə diqqətçəkən Amerika avtomobilləri, istər dünyanı fəth etməyə hazırlaşan çinlilərin təmsil etdiyi avtomobillər olsun!

Ötən həftə Mercedes-Benz yeni E-class modelinin test-drive tədbirləri ilə əlaqədar İspaniyada səfərdə idim. Hələ 2005-ci ildə Madriddə olduğum bir həftə ərzində ispan sürücülərin yol-hərəkəti qaydalarına necə əməl etmələri, digər yol iştirakçıları və piyadalara qarşı hansı münasibətləri bəsləmələrini diqqətlə izləmiş...

Amma bu böhran dövründə avtomobil dəyişmək nə qədər məntiqə uyğundur? Fikrimcə, mart ayı avtomobil almaq üçün ən uğurlu vaxtdır. Qiymətlərdə olan endirimlər, xüsusi kampaniyalar və hədiyyə paketləri... bunlar çox cəlbedicidir. Etiraf etməliyik ki, dilerlər bu böhran dövründə öz aktivlikləri ilə seçilirlər.

Zaman necə də tez keçir. Sanki dünən sayta start vermişdik. Amma düz 3 il bundan öncə 2006-cı ilin fevral ayının 14-dən 15-ə keçən gecə “avtomobil.az” saytını beynəlxalq internet şəbəkəsinə yükləyən “OK” düyməsini basdıq. Bu şərəfli işi saytın administratoru Emin Şərifova həvalə etdik.

Bu günlərdə Nazirlər Kabinetinin sərəncamı ilə “2009-cu il dövlət büdcəsində investisiya xərclərinin bölgüsü” təsdiqləndi. Sərəncamda 4 milyard 717 milyon 999 min 600 manat vəsaitin bölüşdürülməsi əksini tapıb. (Bu məbləğə 400 manat da əlavə olunsaydı, 4 milyard 718 milyon manat olacaqdı...)

İlin birinci avtomobil sərgisi Amerika Birləşmiş Ştatlarında, Detroytda baş tutdu. Dünya avtomobil həvəskarlarının bütün diqqəti məhz bu sərgiyə yönəlmişdi. Çox az sayda dünya miqyaslı təqdimat gözə çarpdı. Nissan, Mitsubishi və bir neçə digər şirkətlər sərgidə iştirak etməkdən imtina etdilər.

Yeni ili yeni təqvim ilinin dəyişməsi kimi qəbul edənlər bunda heç də yanılmırlar. Bu, sonun başlanğıcı və ya sadəcə rəqəm dəyişikliyidir. Amma burda yüzilliklərin gətirdiyi bir adət-ənənə, bir ruh, bir sevinc, bir istək, arzu, bir əfsanə var... İnsanlar yeni ili çox ümid və arzularla qarşılayırlar.

Artıq 2008-ci ili geridə qoyuruq, enişli-yoxuşlu siçan ili tarixə qovuşur. Bu il həqiqətən çox maraqlı hadisələrlə yadda qaldı. İlin əvvəli avtomobil bazarının dinamikliyi ilə seçilirdisə, ilin sonu bu faktın tam əksini göstərirdi – avqust ayından başlayan maliyyə böhranı, dollar və avronun manat üzərində ikili...

Yerli avtomobil bazarının dinamikliyi bu günlərdə, hətta bu sahə ilə məşğul olmayan insanların da diqqətini cəlb edir. Avro və dolların məzənnəsinin “oynaması” bazardakı qiymətlərə birbaşa təsir edir. Xatırlayıram, iyul-avqust aylarında avronun mövqeyinin dollara nisbətdə fərqi, xüsusilə ikinci əl avtomobillərə necə təsir etmişdi.

Təxminən iki ay bundan öncə Azərbaycan avtomobil bazarı dinamikliyi ilə seçildiyi halda, bu gün durğunluğu ilə diqqət çəkir. Həm satıcı, həm alıcı kütlə sanki ətalət rejiminə keçib ki, səbəblər arasında ən inandırıcı görünən məqam dünyada baş verən maliyyə böhranıdır.

Günümüzdə avtomobil idmanı ən baxımlı, ən cəlbedici və ən həyəcanlı texniki idman növlərindən biridir. Bu sahə həmçinin gətirdiyi gəlirlə bir çox idman sahələrini geridə qoyur. Formula-1, Klassik Ralli və NASCAR ralli yarışları dünyada gəlirləri ilə öyünə bilən idman turnirləridir.

Yasamal rayonu ərazisi ilə avtomobillə işə gəlirdim, diqqətimi bir məqam çəkdi. Dövlət Yol Polisinin müfəttişi piyada keçidi xətlərinin üzərində avtomobilləri dayandırdı və iki uşağın əlindən tutub yolu keçirdi. Çox heyf bu epizodu fotonun yaddaşına köçürə bilmədim...

Qəzetimizin 50-ci buraxılışını qürurla çapa imzaladım. Biz elə də böyük bir yol keçməmişik, amma qısa zaman kəsiyində irəli doğru addımlamışıq. Qəzetimizin ilk buraxılışı 15 mart 2006-cı ildə işıq üzü görüb. 16 səhifəlik ağ-qara qəzetdən 84 səhifəlik tam rəngli və parlaq kağızadək bir yol qət etmişik.

Yerli sürücülərin çoxunu Avropaya, heç olmasa, bir həftəlik ezam edə bilsəydik, bu çox yaxşı olardı. Əlbəttə bu bir arzudur. Özü də şimalı Avropaya göndərərdik. Təcrübə toplamaq istiqamətində bu çox yaxşı olardı. Çünki, qayda və qanunlara riayət etmək baxımından cənubda vəziyyət bizdən heç də fərqli deyil.

Əslində bu anlayışlar bir-birindən xeyli dərəcədə fərqlənirlər. Amma hər üçünü birləşdirən bir məqam var – avtomobil. Yay mövsümü istirahəti şərtləndirir və çox insanlar havaların qızmar keçməsindən istifadə edərək səyahətə yollanırlar. Bəziləri hava və dəniz nəqliyyatını seçdiyi halda çoxları avtomobillərə üstünlük verir.

Mövsüm yaydır, amma hələ ki, Bakının möhkəm istilərini hiss etməmişik. Sevindirici haldır ki, yay mülayim keçir. Buna baxmayaraq, vətəndaşlarımız imkan tapan kimi Azərbaycanın dilbər guşələrinə yollanırlar. Bölgələrə istiqamətlənənlər bilir ki, rayonlara gedən magistral yollarda əsaslı təmir-tikinti işləri gedir və bu, bütün istiqamətlərə aiddir.